Điện về trên đảo Trường Sa

Điện đã có trên tất cả 33 điểm đảo thuộc quần đảo Trường Sa và 15 nhà giàn DK. Đây được xem là điều diệu kỳ, đem lại sự thay đổi lớn trong cuộc sống người dân, chiến sỹ tại vùng biển đảo.

Phòng điều hành

Đây cũng chính là kết quả của Dự án năng lượng sạch và chiếu sáng quần đảo Trường Sa và nhà giàn DK được triển khai hơn 1 năm qua. Mới đây, lễ khánh thành hệ thống năng lượng sạch và chiếu sáng này đã diễn ra tại đảo Song Tử Tây, huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hoà.

 

Điện gió

Mọi con đường, mọi ngôi nhà đều rực rỡ ánh đèn. Tất cả tựa như một khu phố của một đô thị nào đó. Nhưng đây là đảo Song Tử Tây, huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hoà, nơi cách bờ hơn 300 hải lý.

Bình nước nóng năng lược mặt trời

Đối với Phan Thị Thu Quyền, học sinh lớp 4 trường tiểu học Song Tử Tây, từ ngày có điện, em cũng như những đứa trẻ khác trên đảo ham học hơn và việc tiếp thu kiến thức cũng dễ dàng hơn. Từ chỗ mỗi ngày chỉ vài giờ có điện nhờ máy phát điện bằng nguồn diesel với công suất hạn chế, nay điện có cả 24/24 giờ trong ngày, người trên đảo thấy như đổi đời. Nồi cơm điện, tủ lạnh được chuyển từ đất liền ra đảo nhanh chóng, đặc biệt nhất là có thể xem tivi bất cứ lúc nào. Các chiến sỹ, các gia đình trên đảo như thấy đang ở trong đất liền.

Không riêng đảo Song Tử Tây, mà 33 điểm đảo quần đảo Trường Sa và 15 nhà giàn DK giờ đây có điện suốt cả ngày đêm. Điều này bắt đầu từ khi trên các đảo được lắp đặt những thiết bị như tấm pin mặt trời, bình ắc quy, tuabin gió, động cơ gió…, biến nắng và gió Trường Sa thành nguồn năng lượng sạch. Dự án năng lượng sạch và chiếu sáng được Bộ tư lệnh Hải quân và Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam triển khai từ năm 2009. Dự án có tổng kinh phí trên 400 tỷ đồng từ sự tài trợ của Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam.

Pin mặt trời

Hơn một năm qua, các đơn vị thi công đã triển khai quyết liệt trong điều kiện khắc nghiệt của thời tiết cũng như địa hình đa dạng và phức tạp và đây là dự án có phạm vi triển khai lớn nhất từ trước đến nay ở quần đảo Trường Sa. Toàn bộ hệ thống đã cung cấp khoảng 155 ngàn kwh điện mỗi tháng, đáp ứng mọi nhiệm vụ và nhu cầu sinh hoạt.

Điện gió

Một kế hoạch tiếp theo đã được Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam và Quân chủng Hải quân đưa ra nhằm để công trình có được tính bền vững trong điều kiện môi trường khắc nghiệt.

Còn với chiến sỹ và nhân dân trên quần đảo Trường Sa và cả những người chưa từng đến quần đảo này, từ ngày có điện, Trường Sa đã không còn xa. Nguồn điện từ hệ thống năng lượng sạch đã thu hẹp khoảng cách biển khơi.

Tác giả : Tấn Quýnh

 

Advertisements

Thăm những “thiên thần nhỏ” ở Trường Sa

Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào, học tập tốt, lao động tốt, quyết tâm giữ vững chủ quyền biển đảo thiêng liêng… Đó là bài học đầu tiên mà những đứa trẻ sinh ra và lớn lên ở Trường Sa đều thuộc lòng và kiêu hãnh.

 

Vùng biển đảo Trường Sa xa xôi – nơi chỉ có nắng và gió pha lẫn chất muối đậm đặc và mặn chát nhưng rất đỗi hào hùng – luôn được Đảng và Nhà nước dành sự quan tâm đặc biệt từ cuộc sống của quân dân tới việc học hành, vui chơi của trẻ nhỏ.

Tôi còn nhớ đã từng đọc đâu đó lời của một vị lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa nói như thế này: “Mỗi em bé sinh ra và lớn lên ở Trường Sa đều là biểu tượng sống động nhất cho dòng chảy ngàn đời nay của người Việt Nam mình trên quần đảo kiêu hùng giữa biển Đông. Ở nơi đầu sóng ngọn gió, nhìn bọn trẻ thảnh thơi chạy nhảy, bầy trò làm ta có cảm giác an tâm và thật thanh bình”.

Cùng ngắm hình ảnh những “thiên thần nhỏ” ở Trường Sa được PVDân trí ghi lại trong một chuyến công tác ra thăm đảo:
Các em nhỏ ở Trường Sa quấn quýt với đại biểu Quốc hội, Nhà Sử học Dương Trung Quốc (ảnh chụp hồi tháng 6/2010)
Hằng năm, các em nhỏ đều được chú, bác ở đất liền ra thăm và mừng tuổi Tết rất sớm

Bé trai mừng rỡ với chiếc xe đạp mới của riêng mình

Các bé gái thì rất thích vẽ tranh và tô màu

Những “thiên thần nhỏ” ở nơi đầu sóng ngọn gió rất ngộ nghĩnh, đáng yêu…
… là biểu tượng sống động nhất của người Việt Nam trên quần đảo Trường Sa kiêu hùng.
Châu Như Quỳnh

 

Điều kỳ diệu đã đến với Trường Sa

Giữa tháng 11.2010, chúng tôi đến với huyện đảo Trường Sa. Nếu như trước đây, Trường Sa luôn thiếu điện, thì nay lần đầu tiên, Trường Sa đã khắc phục dứt điểm việc thiếu điện phục vụ sinh hoạt, học tập công tác của bộ đội, nhân dân huyện đảo và nhà giàn DK.

Hệ thống năng lượng sạch trên huyện đảo Trường Sa .
Hệ thống năng lượng sạch trên huyện đảo Trường Sa .

 

Những tấm lòng vì huyện đảo Trường Sa

Trong đoàn công tác tôi rất ấn tượng với anh Đỗ Văn Hậu – Phó Tổng GĐ thường trực Tập đoàn Dầu khí Việt Nam. Với giọng nói đầy nhiệt huyết, anh cho biết: Trong những năm qua, nhờ sự giúp đỡ của nhân dân cả nước trong đó có Trường Sa, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã không ngừng phát triển lớn mạnh. Trong không gian phát triển sinh tồn đời đời của dân tộc, biển, đảo có vị trí vô cùng quan trọng. Cảm thông với những vất vả, khó khăn của quân, dân huyện đảo Trường Sa, nhà giàn DK, vì vậy tập đoàn vẫn quyết định huy động từ các nguồn vốn để tài trợ 437,664 tỉ đồng cho dự án cung cấp điện cho Trường Sa. Đây là món quà của cán bộ, công nhân viên Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam cùng nhân dân cả nước giúp huyện đảo Trường Sa phát triển mạnh mẽ hơn về KT – XH, kéo Trường Sa về gần đất liền hơn nữa.

Hơn 700 tấn cấu kiện thép, 732m3 bêtông móng, 6.960m rãnh cáp ngầm, 21 nhà trạm năng lượng, 118 tuabin gió ở đảo nổi và đảo chìm, 4.093 tấm pin mặt trời 220wp, 4.184 bình ắcquy 12V/230Ah. Hệ thống đèn chiếu sáng tổng cộng 611 đèn… đã được các lực lượng thi công thực hiện chỉ trong một năm để hoàn thành công trình hệ thống năng lượng và chiếu sáng cho cả Trường Sa, nhà giàn DK. Các thiết bị của dự án đã cung cấp tổng điện năng là 5.166 KWh/ngày (155.000kWh/ tháng). Đủ cung cấp điện cả ngày đêm cho các đảo và nhà giàn DK. Hệ thống này tiết kiệm cho huyện đảo và nhà giàn DK mỗi năm nhiều tỉ đồng nhiên liệu chạy máy phát điện để phục vụ cho sinh hoạt, công tác của bộ đội, nhân dân và giảm thiểu được tình trạng ô nhiễm môi trường trên các đảo, nhà giàn.

Gặp trung tá Hoàng Bá Định phụ trách thi công Đoàn E B3 và kỹ sư Lưu Tý Đội trưởng đội thi công Cty cổ phần đầu tư và phát triển năng lượng mặt trời bách khoa, Nguyễn Văn Minh phụ trách thi công Công ty PTSC cùng một số người khác nữa, các anh cho biết: Những khó khăn thách thức trong thi công ở đây vượt xa đất liền, nhiều vấn đề xảy ra ngoài dự kiến và chúng tôi phải tìm mọi cách khắc phục tại chỗ, với tinh thần “tất cả vì Trường Sa”.

Lắp đặt thiết bị năng lượng sạch trên đảo chìm.    Ảnh: Bùi Văn Xuân
Lắp đặt thiết bị năng lượng sạch trên đảo chìm. Ảnh: Bùi Văn Xuân

Điều kỳ diệu đã đến

Ngày 11.11, xã đảo Song Tử Tây thật sự như một ngày hội. Quân và dân nô nức kéo đến chứng kiến một mốc về sự phát triển vượt bậc về KT-XH của huyện đảo đó là việc khánh thành hệ thống năng lượng sạch và chiếu sáng trên xã đảo. Kể từ đây sẽ không còn cảnh mỗi tối, ánh đèn điện chỉ le lói một vài tiếng rồi cả đảo lại chìm trong bóng tối. Mọi hoạt động kinh tế, quốc phòng, nhu cầu văn hóa xã hội bị chậm lại do thiếu điện nay đã được giải toả. Đêm đến, cả đảo Song Tử Tây, khắp các nhà dân, các con đường, âu neo tàu… Hệ thống đèn cao áp bừng sáng, nhộn nhịp tiếng nói cười, tiếng trẻ con học bài, tiếng tivi…

Tôi có cảm giác như đang đi giữa thị trấn trong đất liền. Gặp anh Hồ Dương và chị Trương Thị Niên và một số người dân trên xã đảo, niềm vui tràn ngập trong ánh mắt, họ xúc động nói: Giấc mơ của chúng tôi từ rất lâu giờ đã thành hiện thực, cuộc sống của chúng tôi giờ chỉ cần chủ động được nước ngọt nữa là chẳng khác mấy gì so với trong đất liền. Chắc chắn sắp tới sẽ có nhiều bà con ngư dân ra đây làm ăn sinh sống.

Suy nghĩ của anh Hồ Dương cùng với suy nghĩ của nhiều người khác trùng với ý kiến phát biểu của đồng chí trung tá Vũ Văn Cường – quyền Chủ tịch xã đảo Song Tử Tây trong buổi lễ khánh thành hệ thống năng lượng sạch và chiếu sáng tại UBND xã đảo: Việc hoàn thành và đưa vào sử dụng có hiệu quả các công trình năng lượng sạch có ý nghĩa hết sức to lớn về chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội quốc phòng an ninh trên biển, đảo. Góp phần làm cho Trường Sa, nhà giàn DK1 ngày càng được củng cố, tăng cường sức mạnh và điều kiện bảo đảm về mọi mặt. Tạo điều kiện cho dân, quân huyện đảo Trường Sa và nhà giàn DK yên tâm phấn khởi vượt qua mọi khó khăn thiếu thốn, vững vàng nơi đầu sóng ngọn gió, quản lý bảo vệ vững chắc vùng biển, đảo thềm lục địa thiêng liêng của tổ quốc.

Bùi Văn Xuân

 

Những bóng hồng ở Trường Sa

Ở nơi quanh năm chỉ có bóng mặt trời, bốn phía mênh mông nước biển, nhưng lại thiếu từ giọt nước ngọt đến cọng rau xanh… thì những chuyến tàu chở hàng từ đất liền ra đảo đối với CBCS bộ đội Trường Sa quý giá đến nhường nào. Song ”món quà” có ý nghĩa nhất được anh em hằng mong ngóng lại chính là tình cảm của đất liền, mà ”trên cả tuyệt vời” là bóng dáng những người mẹ, người chị, người em gái ở hậu phương… 

Văn công ra đảo

Văn công với lính đảo. 

Trong mỗi chuyến tàu ra thăm đảo thường có đủ mọi thành phần: các ”thủ trưởng” Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Hải quân, đại diện các ban, ngành, đoàn thể, phóng viên báo chí… Và, thành phần không thể thiếu là đội văn nghệ xung kích hoặc đoàn văn công đủ các ”quân, binh chủng” đã được chọn lọc. Đây mới chính là tâm điểm của mỗi chuyến đi và là nỗi háo hức, mong chờ của mỗi người lính ở Trường Sa. 

Trong chuyến công tác của đoàn cán bộ TP Hà Nội đi thăm CBCS, đồng bào ở huyện đảo Trường Sa (Khánh Hòa) tháng 5-2010, ngoài Trưởng đoàn công tác là chị Ngô Thị Doãn Thanh, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP; chị Nguyễn Thị Minh Hà, Chủ tịch Hội LHPN TP Hà Nội (cả hai đều là nữ đại biểu Quốc hội), tôi bắt gặp một gương mặt quen quen. Thì ra, đó chính là nữ diễn viên Khánh Hòa, Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long, người đã tham gia chuyến công tác rất ấn tượng của TP Hà Nội đến Trường Sa hồi tháng 4-2009, nay lại xung phong ra đảo lần thứ hai để phục vụ CBCS. Gặp nhau ngay sau khi tàu nhổ neo rời quân cảng Cam Ranh, Hòa tâm sự: ”Lần trước, kết thúc chuyến thăm 15 ngày cùng đoàn công tác của Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Bùi Duy Nhâm đến với CBCS trên quần đảo Trường Sa, về đến TP Hồ Chí Minh, vì say sóng suốt chuyến đi, em phải nhập viện ngay để tiếp nước, sụt mất 4kg. Song lần này, em vẫn quyết định xin đi vì tình yêu người lính. Trường Sa như một tấm gương soi. Có ra đến đảo mới thấy hết sự hy sinh quên mình của những người lính biển với Tổ quốc và nhân dân chị ạ”.

Quả thật, trong suốt cả chuyến đi, tôi đã được chứng kiến tình cảm dạt dào, sự yêu thương, kính phục của Khánh Hòa và các đồng nghiệp của cô ở Sở VH,TT&DL Hà Nội dành cho CBCS và nhân dân huyện đảo Trường Sa. Không chỉ biểu diễn hết mình tại mỗi điểm đảo, phục vụ nhu cầu thưởng thức văn nghệ của CBCS và nhân dân, với tấm lòng của những người chị, người em gái ở hậu phương. Những nghệ sĩ Khánh Hòa, Ngọc Ánh (NSƯT, Phó Trưởng đoàn Nhà hát Chèo Hà Nội), Thu Hằng (Nhà hát Chèo Hà Nội), Vân Anh (Nhà hát Cải lương Hà Nội)… đã quên đi mệt nhọc, luôn thăm hỏi, chuyện trò với CBCS, giúp họ làm bếp, nhặt rau, trao đổi số điện thoại, tặng sổ tay, lưu bút… làm CBCS vơi đi nỗi nhớ nhà.

Lại nhớ, hôm xuống xuồng để đến thăm Nhà giàn DK1, sóng rất to làm cho con xuồng mỏng manh liên tục chao đảo. Khi đặt chân trèo lên nhà giàn, choáng váng vì độ cao, Vân Anh, diễn viên Nhà hát Cải lương Hà Nội đã òa khóc vì sợ hãi. Vậy mà, vừa lên đến nơi, cô ca sỹ trẻ đã cùng các đồng nghiệp say sưa hát hết mình phục vụ CBCS. Tại đây, đoàn đã có buổi biểu diễn, giao lưu thật cảm động. Trước khi chia tay CBCS trở về tàu, Khánh Hòa còn cởi chiếc đồng hồ đeo tay tặng cho một chiến sỹ và ”thơm” lên má Thiếu tá Nguyễn Văn Đoàn, Chỉ huy nhà giàn khiến cho người sỹ quan Hải quân nhân dân dạn dày với sóng gió đỏ mặt vì vui sướng.

Tấm lòng người mẹ hậu phương

Nếu như các diễn viên, ca sỹ… luôn được CBCS đón tiếp với tâm trạng háo hức, thì sự có mặt của Trưởng đoàn công tác Ngô Thị Doãn Thanh, Chủ tịch Hội LHPN TP Hà Nội Nguyễn Thị Minh Hà, lại đem đến cho CBCS tình cảm ấm áp của người mẹ, người chị ở hậu phương và là nguồn động viên không gì so sánh được. Với tư cách là trưởng đoàn, lại là nữ đại biểu Quốc hội nên ngay từ công tác chuẩn bị đến hoạt động thăm hỏi, tặng quà suốt chuyến đi đến huyện đảo Trường Sa của đoàn công tác TP Hà Nội đều chu đáo, tỉ mỉ, đầy đặn ân tình. Cảm động nhất là khi đặt chân lên đảo Cô Lin – một đảo chìm đã từ nhiều tháng nay không có mưa, thiếu nước ngọt trầm trọng, anh em CBCS phải dè xẻn từng giọt nước, không dám tắm giặt. Thấy anh em mồ hôi đầm đìa, ngại ngần không dám đến gần đoàn công tác, chị Doãn Thanh đã chủ động choàng tay ôm Đảo trưởng – Đại úy Nguyễn Trung Phương (quê Cầu Giấy, Hà Nội) và các chiến sỹ.

Còn với chị Nguyễn Thị Minh Hà, Chủ tịch Hội LHPN Hà Nội, chuyến công tác đầu tiên đến với Trường Sa cũng là một trải nghiệm thú vị. Lãnh đạo ”đội quân tóc dài” của TP Hà Nội, chị Hà đã nhiều lần cùng chị em phụ nữ Thủ đô lặn lội lên biên giới thăm hỏi, động viên, tặng quà các đơn vị bộ đội kết nghĩa với Hội LHPN Hà Nội. Những món quà của Hội do bàn tay phụ nữ chăm chút cũng rất được bộ đội ưa thích. Đó là những chiếc áo len, khăn len do các mẹ, các chị Hà thành đan tặng, hay những cặp lồng ủ cơm cho CBCS những ngày giá rét… Thay mặt phụ nữ Hà Nội đến với Trường Sa, ngoài những món quà thiết thực của chị em gửi tặng, chị Hà dành nhiều thời gian thăm hỏi, động viên CBCS cũng như tìm hiểu tâm tư tình cảm, đời sống của bộ đội và nhân dân trên đảo để về tiếp tục phát động phong trào phụ nữ Hà Nội ủng hộ bộ đội Trường Sa. ”Lần đầu đến với Trường Sa, lần đầu tiên biết thế nào là đảo chìm, đảo nổi; càng cảm nhận hết nỗi hy sinh, vất vả cũng như những tấm gương dũng cảm của bộ đội, chúng tôi càng thêm tự hào và tin tưởng ở lớp lớp CBCS. Sau khi đi Trường Sa trở về, phụ nữ Hà Nội sẽ có thêm nhiều hành động thiết thực hướng về biên giới, hải đảo” – chị Nguyễn Thị Minh Hà chia sẻ.

Bài và ảnh: Lệ Hằng

Hoa đảo Trường Sa

Số tấm ảnh chụp trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa thân yêu.

Hoa Bàng vuông, loài hoa có đặc tính chỉ nở về đêm, có hương thơm thanh khiết tựa Lộc vừng. Các chiến sĩ nói rằng, ai gặp hoa Bàng vuông nở trong phiên gác của mình sẽ là điềm may mắn. Tấm hình này trong đêm Trường Sa Lớn.

Loài hoa có đặc tính luôn hướng về hướng gió, có lẽ vì thế mà mang tên gọi Phong ba? (Ảnh chụp tại đảo An Bang)

Hoa Bàng vuông ban ngày chỉ là những chiếc nụ thế này.
(Ảnh chụp tại đảo Phan Vinh)

Điệu múa Hoa sen bên cột mốc chủ quyền đảo Trường Sa Lớn

Hoa Bão táp, loài hoa có thể nở trong nắng lửa và gió muối mịt mù.

Cận cảnh một cành hoa Phong ba.
(Chụp trên đảo Trường Sa Lớn).

Và các loại hoa các chiến sĩ hái từ vườn nhỏ trên đảo dành tặng cho các diễn viên trong đêm giao lưu văn nghệ. (Ảnh chụp tại đảo Trường Sa Lớn)

8X trên quần đảo Trường Sa

Phó CT UBND thị trấn Trường Sa Nguyễn Quốc Thiện và tác giả.

(VH)- Nhiều người trẻ tuổi đang đảm trách những công việc, chức vị quan trọng và đầy ý nghĩa trên quần đảo Trường Sa.

Họ là những nhà lãnh đạo, cô giáo hay những công dân bình thường… đã và đang đem đến cho Trường Sa sức sống mới căng tràn nhựa sống của tuổi trẻ. Tôi đã gặp họ trên quần đảo Trường Sa, những người sinh vào những năm 1980 mà giới trẻ vẫn gọi họ là “thế hệ 8X”.

Phó thị trưởng 8X của thị trấn

Trường Sa Ấn tượng đầu tiên với những ai lần đầu đến với Trường Sa chính là màu xanh mơn mởn của cây lá bao trùm lên đảo. Nhìn từ xa, đảo Trường Sa lớn trông như một chậu cây cảnh khổng lồ mọc giữa biển. Xa xa, dãy quạt gió quay tít mù quanh năm ngày tháng cung cấp điện cho cả đảo.

Nằm chênh chếch sau cột mốc chủ quyền, khu dân cư mái đỏ liền kề mái đỏ trông thật ấm cúng. Trụ sở UBND thị trấn Trường Sa nằm giữa cột mốc chủ quyền và khu dân cư.

Theo giới thiệu của đại tá Nguyễn Xuân Phùng – Đảo trưởng đảo Trường Sa lớn, chúng tôi qua trụ sở UBND thị trấn Trường Sa trình diện. Tiếp chúng tôi ngay tại trụ sở uỷ ban là anh Nguyễn Quốc Thiện – Phó chủ tịch UBND Thị trấn Trường Sa.

Dáng người mảnh khảnh, nhưng làn da rắn chắc và tác phong đĩnh đạc, trông Nguyễn Quốc Thiện chững chạc hơn tuổi 20 của mình rất nhiều. Đã quen tiếp xúc báo chí, Thiện chủ động gửi cho chúng tôi bản báo cáo tổng hợp tình hình hoạt động của thị trấn Trường Sa. Cuộc trò chuyện của chúng tôi vì thế dường như chỉ xoay quanh chuyện đời, chuyện cuộc sống của Thiện cũng như của bà con trên đảo.

Vợ chồng trung úy Vũ Văn Ước và Lê Thị Lan cùng xem ảnh cưới  dưới cột mốc chủ quyền  “Lãnh đạo 8X” của thị trấn Trường Sa

Thiện bảo: “Công dân 8X trên đảo Trường Sa lớn đã nhiều mà 8X làm cán  bộ như Thiện cũng không ít”. Sinh năm 1980, Thiện là một trong những “nhà lãnh đạo” trẻ thuộc thế hệ 8X trên đảo Trường Sa cùng với Biện Văn Quảng – Phó chủ tịch UBND thị trấn Trường Sa sinh năm 1980, Cao Văn Giáp – sinh năm 1984, Phó chủ tịch UBND xã tại đảo Sinh Tồn…

Nhưng khác với nhiều nhà lãnh đạo 8X khác trên quần đảo Trường Sa, Nguyễn Quốc Thiện là người đến với biển đảo từ rẻo cao vùng núi tỉnh Khánh Hoà. Tốt nghiệp chuyên ngành Công nghệ chế biến thực phẩm – Trường ĐH Bách khoa HN đặt tại Khánh Hoà, ra trường Thiện theo đội Thanh niên xung phong của tỉnh lên công tác tại huyện Khánh Vĩnh, một trong những huyện miền núi thuộc diện khó khăn. Cả huyện có hơn 90% người dân tộc, phần đông bà con ở xa nhau, có hôm Thiện đi từ sáng sớm lên đến bản mặt trời đã đứng bóng. Nhớ lại một thời lên rừng với bà con, ánh mắt Thiện sáng ngời lên vẻ tự hào: “Mình được kết nạp đảng ở huyện Khánh Vĩnh”.

Sau bốn năm lên rừng làm cán bộ, anh thanh niên trẻ Nguyễn Quốc Thiện lại ra biển đảm trách cương vị Phó chủ tịch UBND thị trấn Trường Sa chuyên trách mảng văn xã. Điều đáng nói, Thiện là người dân đầu tiên ra đảo và giờ vẫn là đảng viên duy nhất trong khối dân sự trên đảo Trường Sa lớn.

Cán bộ uỷ ban chưa có nhà ở riêng, Thiện cùng với Biện Văn Quảng ở tạm trong văn phòng của uỷ ban thị trấn. Cả hai người lãnh đạo thế hệ 8X này cùng ra đảo một đợt theo chủ trương của Chính phủ đưa cán bộ công chức, nhân dân ra sinh sống và làm việc tại quần đảo Trường Sa. Căn phòng nhỏ của hai người, được trang bị khá đầy đủ tiện nghi thiết yếu như ti vi, bàn ghế, giường tủ…

Lớp học độc đáo trên đảo Trường Sa lớn

Hằng ngày, hai người đàn ông trẻ tuổi thay nhau người nấu cơm, người rửa bát.  Trên thị trấn Trường Sa hiện có 7 hộ dân với 31 nhân khẩu, trong đó có 12 trẻ em và 6 cán bộ. Toàn bộ các hộ dân cư đều được hưởng chế độ chính sách, đảm bảo các nhu yếu phẩm hằng ngày. Điện trên đảo gần như đã đủ cung cấp 24/24h. Bước đầu các hộ gia đình đã tích cực chăn nuôi gia cầm, trồng được nhiều loại rau như mùng tơi, rau muống…

Dù vậy, với Phó chủ tịch trẻ tuổi Nguyễn Quốc Thiện vẫn còn đó nhiều trăn trở. Thiện cho rằng, bước đầu ổn định đời sống cho người dân trên đảo là việc quan trọng. Nhưng để thu hút nhiều hộ gia đình ra làm ăn và sinh sống trên đảo thì phải kích thích phát triển kinh tế. Chỉ ra biển, Thiện lập luận: “Nếu có  một âu tàu làm chỗ neo đậu cho thuyền chài thì sẽ có nhiều ngư dân đánh bắt xa bờ đến với thị trấn Trường Sa hơn”.

Cô giáo Bùi Thị Nhung và các học trò trên đảo Trường Sa lớn

Đoàn tụ dưới cột mốc chủ quyền thiêng liêng

Sau hai ngày đêm lênh đênh trên biển, tàu Ti Tan mang số hiệu HQ 960 cập đảo Trường Sa lớn khi trời vừa tảng bảng sáng. Tự lúc nào không biết, các chiến sĩ và người dân trên đảo đã tíu tít ra điểm tập kết đón đoàn. Tiếng nói cười, hỏi han, trò chuyện ngày hội ngộ nơi trùng khơi thật rôm rả, át cả tiếng sóng vỗ ì oạp, rầm rập đôi lúc như chực vồ lấy đảo nuốt chửng, của những con sóng bạc đầu dữ dằn.

Chẳng ai bảo ai, chiến sĩ và quân dân tay lại trao tay chuyển vác lần lượt từng chuyến hàng vào đảo. Hôm ấy trung úy Vũ Văn Ước cũng nhận lệnh ra bến bốc xếp hàng từ sáng sớm. Miệng nói tay làm, cứ thế Ước chuyền trao từng thùng hàng.

Vừa lúc “dây chuyền” đang hoạt động trơn tru, bỗng “mắt xích” Vũ Văn Ước bắt gặp một bàn tay quen. Ngẩng lên, đôi mắt anh tròn xoe ngạc nhiên, Ước reo to, rồi ôm chầm lấy người vợ trẻ. Chiến sĩ ta chợt dừng cả lại, dồn toàn bộ ánh mắt về hai người trẻ tuổi.

Chốc lát thôi, tất cả hiểu ra, rồi mọi người trở lại bốc xếp hàng như nhanh thêm cho đôi vợ chồng trẻ hạnh phúc ngày đoàn tụ. Tình cờ chúng tôi gặp đôi vợ chồng trẻ trong bữa trưa trên đảo. Hỏi Ước sao bất ngờ đến vậy, anh trung úy trẻ cười tủm tỉm bảo: “Hầu hết anh em chiến sĩ đều bất ngờ chứ riêng gì Ước”.

Lẽ cũng phải, Tàu ra đảo tháng tư thường chỉ có cán bộ hay văn công ra công tác. Cuộc đoàn viên của hai vợ chồng trẻ Vũ Văn Ước (sinh năm 1981) và Lê Thị Lan (1983) thực sự là trường hợp đặc biệt. Vốn cùng làm việc ở Cục kỹ thuật Hải Quân – Cam Ranh – Khánh Hoà, Ước và Lan yêu nhau đã lâu. Hai người dự định cuối năm về ra mắt hai họ, sang năm 2009 quyết định “góp gạo thổi cơm chung”.

Chẳng dè, Ước nhận nhiệm vụ ra đảo Trường Sa lớn công tác, hai người quyết định làm lễ cưới sớm hơn dự định. Đơn vị đứng ra tổ chức đám cưới, bà con hai họ đôi ba người vào góp mặt… Ảnh cưới chụp studio đàng hoàng nhưng cũng chỉ kịp in một tấm khổ lớn (60x80cm) treo ở phòng cưới và hai tấm ảnh gửi về cho hai bên nội ngoại. Một tuần bên nhau ngắn ngủi thêm khi Ước phải hoàn thành nốt các thủ tục chuyển công tác còn Lan tất bất trang hoàng nhà mới của hai người.

Chuyện ấy, Vũ Văn Ước cứ chân thành mà kể trong lá thư gửi chương trình Chúng tôi là chiến sĩ – VTV3. Thật may, trong số 134 lá thư của chiến sĩ Trường Sa, câu chuyện giản dị nhưng chân thành của Ước đã được chương trình chọn làm nhân vật của mục Tình yêu chiến sĩ. Lan bộc bạch, sóng gió làm say nghiêng say ngả, đã vậy vừa gặp Ước, chồng ôm quay cho vài vòng đến chóng cả mặt.

Hôm đó, Ước không biết máy quay đang  hướng về mình để ghi hình, nhưng Lan thì biết. Cô vợ trẻ mắt lấp lánh hạnh phúc, bẽn lẽn cười. Hôm đó dưới cột mốc chủ quyền thiêng liêng, đôi vợ chồng 8X lần dở từng trang album ảnh cưới mà họ chưa có dịp cùng nhau xem.

Lan tủm tỉm bộc bạch: “Bố trí cho hai vợ chồng phòng riêng để ở, đơn vị chuẩn bị trang hoàng ấm cúng như phòng cưới đêm tân hôn”. Ba ngày họ ở đảo cùng nhau gần như là tuần trăng mật của đôi vợ chồng mới cưới. Họ ước mong sớm có con đầu lòng, Ước quả quyết nếu là trai đặt tên con là Trường, Lan thì bảo đặt tên Sa nếu sinh con gái.

Những ngày họ trên đảo, chiến sĩ Trường Sa luôn dành cho đôi vợ chồng 8X những bông hoa bàng vuông tím ngát, đẹp nhất trên đảo.

Cô giáo 8X vượt sóng đem con chữ đến với Trường Sa

Với những công dân trên quần đảo Trường Sa lớn, hoa bàng vuông là “hoa hậu” của các loài hoa trên đảo.

Chỉ nở về đêm và luôn tím ngát, bàng vuông tượng trưng cho sự thủy chung, son sắt của người dân gắn bó với biển đảo. Vì thế rất hiếm khi họ hái hoa bàng vuông về cắm ở nhà, trừ một vài trường hợp đặc biệt như cuộc đoàn tụ của vợ chồng Ước và Lan hay những buổi giảng bài của cô giáo Bùi Thị Nhung…

Khác với nhiều đảo khác, thị trấn Trường Sa có hẳn một trường học cùng khu vui chơi cho trẻ em. Cô giáo chuyên nghiệp đầu tiên của trị trấn biển là Bùi Thị Nhung, cũng là một người trẻ tuổi thuộc thế hệ 8x – sinh năm 1982.

Tốt nghiệp trường Cao đẳng Sư Phạm Khánh Hòa, đang dạy lớp 4 Trường tiểu học Suối Cát – Khánh Hòa, Bùi Thị Nhung quyết định ra đảo dạy học trước sự e dè của nhiều người. Lý lẽ của cô giáo sinh năm 1981 đơn giản: “Thiếu trường, thiếu lớp để lũ trẻ trên đảo lêu lổng với sóng gió sao đành.” Nói là làm, Nhung cùng chồng con “lều chõng” ra đảo mở lớp.

“Lãnh đạo 8X” của thị trấn Trường Sa Nguyễn Quốc Thiện

Trưa nắng gắt như đổ lửa, chúng tôi đến thăm lớp học của cô giáo Nhung. Bàn ghế xoay bốn hướng, học sinh lớn bé đủ cả. Một mình Nhung cầm tay nắn nót đưa từng nét chữ làm mẫu cho lớp mẫu giáo lớn rồi lại quay lưng gõ nhịp cho lớp mẫu giáo bé đọc thơ…

Thì ra, 12 học sinh được cô giáo Nhung chia làm 6 lớp. 6 em mẫu giáo chia làm ba lớp: Mọc, Chồi và Lá. Buổi sáng, Nhung quán xuyến luôn một lúc ba lớp mẫu giáo, chiều chuyển sang dạy cho ba bé cấp tiểu học đang học lớp 2, lớp 3 và lớp 4.

Gọi là trường nhưng thực ra lớp học của cô trò trên đảo Trường Sa lớn đang trú tạm trong phòng làm việc của ủy ban xã. Không có hiệu trưởng, chuyện lớn bé trong trường Bùi Thị Nhung xin ý kiến lãnh đạo xã.

Trường lớp “độc đáo”, nên lối sắp đặt bàn ghế cũng độc nhất vô nhị. Hai tấm bảng đặt ở hai đầu, bàn ghế quay vuông nhìn mặt vào nhau. Cô giáo Nhung xoay xoay ở giữa, tứ bề là học sinh. Mỗi dãy bàn là một lớp, thậm chí tấm bảng đen ấy có lúc chia đôi, chia ba. Góc toán lớp một, chỗ vẽ hình nhận dạng của bé mẫu giáo…

Cô giáo Nhung hóm hỉnh quả quyết: “Chỉ có môn Thể dục là không phải soạn giáo trình thôi”. Kể cũng đáng khâm phục, từ múa hát, đến dạy văn, làm toán… mình Nhung đảm trách hết. Chuyện chong đèn đến tận khuya để soạn giáo án hết sức bình thường nếu biết giáo án của từng lớp học Nhung phải điều chỉnh sao cho lớp bé, lớp lớn cùng nghe mà cùng hiểu. Tất cả hộ dân trên đảo Trường Sa lớn quây quần trong một khu dân cư.

Bùi Thị Nhung vừa là cô giáo lúc lên lớp vừa là bà láng giềng giữ trẻ lúc ở nhà. Căn hộ của vợ chồng Bùi Thị Nhung vì thế không lúc nào thiếu tiếng nói cười của trẻ con. Thứ bảy và Chủ nhật, Nhung cũng phải mở cửa lớp học cho các cháu lên chơi, ôn bài.

Được cái trên đảo, ít những cám dỗ khác như trong đất liền nên học sinh học rất tập trung. Vậy nhưng, đôi lúc các em học sinh lại thích về nhà cô Nhung hàng xóm. Thế là cô giáo trẻ bận bịu đến mấy cũng phải ra đề bài đố lũ trẻ con. Lúc thì gói bánh, chiếc kẹo làm quà… Hết bánh, hết kẹo, cô giáo Nhung lại nhờ chiến sĩ hái giùm một nhành hoa bàng vuông làm quà thưởng cho các cháu.

Hiện cô giáo Bùi Thị Nhung kiêm luôn Tổ trưởng tổ phụ nữ trên thị trấn Trường Sa. Trường học sắp tới được xây khang trang, nhưng với Nhung, cô giáo trẻ chỉ ước mong có được một chiếc máy vi tính để soạn giáo án. Để động viên cô giáo trẻ, dường như đoàn công tác nào ra đảo cũng ghé thăm lớp học của Bùi Thị Nhung. Giữa trùng khơi sóng gió bốn bề, cô giáo Nhung gõ thước lên mặt bàn, cả lớp lại đọc sang sảng: “Đảo là nhà, biển cả là quê hương/ Tổ quốc ơi, tôi yêu người mãi mãi…”

Nguyễn Phúc Anh

Diện mạo mới ở Trường Sa

Đó là một buổi chiều giữa tháng 4-2010. Mặt trời đỏ ối đang chìm dần xuống biển. Trên boong tàu HQ 960 neo đậu cạnh 2 đảo Cô Lin – Gạc Ma, đoàn đại biểu TPHCM đứng trước những vòng hoa tưởng niệm, thắp nén nhang gửi các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh để giữ trời, giữ biển nơi đây.

Đoàn đại biểu TPHCM thả hoa tưởng niệm cán bộ chiến sĩ hải quân hy sinh tại Trường Sa.

Tổ quốc luôn bên anh…

Chuẩn Đô đốc Lê Văn Đạo lấy tay lau vội nước mắt. 22 năm qua, ông đã nhiều lần qua vùng biển này, đã nhiều lần đứng nơi đây, đọc diễn văn tưởng niệm. Nhưng 22 năm qua, cũng như biết bao cán bộ chiến sĩ hải quân khác, mỗi lần đứng ở nơi mà đồng đội mình đã anh dũng chiến đấu hy sinh, nước mắt ông không thể chỉ chảy vào trong được. “Giờ này, đoàn công tác của chúng tôi đang đứng trước nơi mà cách đây 22 năm, các đồng chí đã anh dũng chiến đấu hy sinh trước sự tấn công trắng trợn và phi lý của các lực lượng hải quân nước ngoài để bảo vệ vững chắc sự toàn vẹn lãnh thổ chủ quyền biển đảo thân yêu của Tổ quốc. Bất chấp lẽ phải, không khuất phục được ý chí kiên cường, quyết tâm sắt đá bảo vệ chủ quyền biển đảo của cán bộ, chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam…”.

Sẵn sàng giữ vững biên cương hải đảo

Khi mặt trời đang lặn dần xuống biển, những vòng hoa được thả từ trên tàu HQ 960 dập dềnh cạnh thân tàu lần cuối, rồi bỗng đi ngược cơn gió, trôi dần về phía đảo xa.

22 năm đã đi qua. Trường Sa hôm nay đã thay đổi lớn lao cả về diện mạo và thế trận. Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và nhân dân, với tinh thần “cả nước vì Trường Sa, Trường Sa vì cả nước”, các cấp, các ngành, các địa phương, doanh nghiệp trên cả nước đã đồng hành với những chiến sĩ, đồng đội của những anh hùng liệt sĩ ngã xuống để xây dựng Trường Sa lớn mạnh hơn, vững vàng hơn.

Phong trào “Cả nước hướng về Trường Sa, cả nước hướng ra biển để làm giàu từ biển, bảo vệ biển, đảo” đã thu được nhiều thành quả tốt đẹp cả về nhận thức, hành động và hiệu quả kinh tế – xã hội. Đã xuất hiện nhiều điển hình, nhiều nghĩa cử cao đẹp quyên góp, ủng hộ cán bộ chiến sĩ Trường Sa. Hàng trăm, hàng ngàn tỷ đồng đã ra đến đảo. Quân và dân huyện đảo Trường Sa hôm nay đã có thêm những công trình, những phát triển mới cả về đời sống vật chất, tinh thần. Chỉ cần đất liền khá lên là Trường Sa cũng thay da đổi thịt.

Chặng đường dài

Khi tàu HQ960 đến thăm các đảo chìm, nơi cuộc sống còn khắc nghiệt đến nỗi chỉ có những sĩ quan sinh sống, chúng tôi thấy trên một số bãi san hô còn sót lại mấy chiếc cọc bê tông. Dấu tích của “nhà” ở đảo chìm thời kỳ đầu.

Theo các cán bộ nhiều năm ra đảo, các căn nhà trên đảo chìm được chia làm 3 thế hệ. Thế hệ đầu tiên là những chiến sĩ dùng cọc điện bê tông chở từ đất liền ra, đóng xuống, dựng lán trên mặt nước. Thế hệ thứ 2 lấy lô cốt làm nhà. Bây giờ, các căn nhà trên đảo chìm là ở thế hệ thứ 3. Giữa bãi san hô quanh năm ăm ắp nước đã có một căn nhà nhỏ hình lục giác mấy tầng lầu, có chỗ ăn, chỗ làm việc dù chật nhưng cũng ấm cúng, thơm hương gió biển. Các đảo đều đã có điện, có sóng điện thoại di động, nghe được tiếng quê nhà, đất liền gần hơn.

Nhưng, cũng khi chúng tôi đến, ngay cả đảo nổi như Sinh Tồn, thiếu thốn vẫn bộn bề thiếu thốn. Các loại rau trồng được còn đếm trên đầu ngón tay. Phần lớn nhu yếu phẩm còn phải chờ đất liền. Và nước ngọt vẫn là điều vô cùng nan giải. Như hiện nay, khi đã 4 tháng trời chẳng có một hạt mưa, các cán bộ chiến sĩ trên đảo phần lớn phải tắm bằng nước biển, nước ngọt chỉ để lau lại cho sạch.

Trường Sa đang thay đổi. Thành lũy trên biển Đông đang phát triển kinh tế, nhưng trước mắt vẫn còn là chặng đường dài để Trường Sa có thể trở thành một đặc khu kinh tế tiền tiêu. Trong chặng đường dài đó, rất cần những ngư dân ra đây khai phá mở đường, rất cần những công nhân xây dựng, rất cần những nghiên cứu khoa học góp sức cho Trường Sa.

Những hình ảnh yên bình và hạnh phúc

Minh Tú