8X trên quần đảo Trường Sa

Phó CT UBND thị trấn Trường Sa Nguyễn Quốc Thiện và tác giả.

(VH)- Nhiều người trẻ tuổi đang đảm trách những công việc, chức vị quan trọng và đầy ý nghĩa trên quần đảo Trường Sa.

Họ là những nhà lãnh đạo, cô giáo hay những công dân bình thường… đã và đang đem đến cho Trường Sa sức sống mới căng tràn nhựa sống của tuổi trẻ. Tôi đã gặp họ trên quần đảo Trường Sa, những người sinh vào những năm 1980 mà giới trẻ vẫn gọi họ là “thế hệ 8X”.

Phó thị trưởng 8X của thị trấn

Trường Sa Ấn tượng đầu tiên với những ai lần đầu đến với Trường Sa chính là màu xanh mơn mởn của cây lá bao trùm lên đảo. Nhìn từ xa, đảo Trường Sa lớn trông như một chậu cây cảnh khổng lồ mọc giữa biển. Xa xa, dãy quạt gió quay tít mù quanh năm ngày tháng cung cấp điện cho cả đảo.

Nằm chênh chếch sau cột mốc chủ quyền, khu dân cư mái đỏ liền kề mái đỏ trông thật ấm cúng. Trụ sở UBND thị trấn Trường Sa nằm giữa cột mốc chủ quyền và khu dân cư.

Theo giới thiệu của đại tá Nguyễn Xuân Phùng – Đảo trưởng đảo Trường Sa lớn, chúng tôi qua trụ sở UBND thị trấn Trường Sa trình diện. Tiếp chúng tôi ngay tại trụ sở uỷ ban là anh Nguyễn Quốc Thiện – Phó chủ tịch UBND Thị trấn Trường Sa.

Dáng người mảnh khảnh, nhưng làn da rắn chắc và tác phong đĩnh đạc, trông Nguyễn Quốc Thiện chững chạc hơn tuổi 20 của mình rất nhiều. Đã quen tiếp xúc báo chí, Thiện chủ động gửi cho chúng tôi bản báo cáo tổng hợp tình hình hoạt động của thị trấn Trường Sa. Cuộc trò chuyện của chúng tôi vì thế dường như chỉ xoay quanh chuyện đời, chuyện cuộc sống của Thiện cũng như của bà con trên đảo.

Vợ chồng trung úy Vũ Văn Ước và Lê Thị Lan cùng xem ảnh cưới  dưới cột mốc chủ quyền  “Lãnh đạo 8X” của thị trấn Trường Sa

Thiện bảo: “Công dân 8X trên đảo Trường Sa lớn đã nhiều mà 8X làm cán  bộ như Thiện cũng không ít”. Sinh năm 1980, Thiện là một trong những “nhà lãnh đạo” trẻ thuộc thế hệ 8X trên đảo Trường Sa cùng với Biện Văn Quảng – Phó chủ tịch UBND thị trấn Trường Sa sinh năm 1980, Cao Văn Giáp – sinh năm 1984, Phó chủ tịch UBND xã tại đảo Sinh Tồn…

Nhưng khác với nhiều nhà lãnh đạo 8X khác trên quần đảo Trường Sa, Nguyễn Quốc Thiện là người đến với biển đảo từ rẻo cao vùng núi tỉnh Khánh Hoà. Tốt nghiệp chuyên ngành Công nghệ chế biến thực phẩm – Trường ĐH Bách khoa HN đặt tại Khánh Hoà, ra trường Thiện theo đội Thanh niên xung phong của tỉnh lên công tác tại huyện Khánh Vĩnh, một trong những huyện miền núi thuộc diện khó khăn. Cả huyện có hơn 90% người dân tộc, phần đông bà con ở xa nhau, có hôm Thiện đi từ sáng sớm lên đến bản mặt trời đã đứng bóng. Nhớ lại một thời lên rừng với bà con, ánh mắt Thiện sáng ngời lên vẻ tự hào: “Mình được kết nạp đảng ở huyện Khánh Vĩnh”.

Sau bốn năm lên rừng làm cán bộ, anh thanh niên trẻ Nguyễn Quốc Thiện lại ra biển đảm trách cương vị Phó chủ tịch UBND thị trấn Trường Sa chuyên trách mảng văn xã. Điều đáng nói, Thiện là người dân đầu tiên ra đảo và giờ vẫn là đảng viên duy nhất trong khối dân sự trên đảo Trường Sa lớn.

Cán bộ uỷ ban chưa có nhà ở riêng, Thiện cùng với Biện Văn Quảng ở tạm trong văn phòng của uỷ ban thị trấn. Cả hai người lãnh đạo thế hệ 8X này cùng ra đảo một đợt theo chủ trương của Chính phủ đưa cán bộ công chức, nhân dân ra sinh sống và làm việc tại quần đảo Trường Sa. Căn phòng nhỏ của hai người, được trang bị khá đầy đủ tiện nghi thiết yếu như ti vi, bàn ghế, giường tủ…

Lớp học độc đáo trên đảo Trường Sa lớn

Hằng ngày, hai người đàn ông trẻ tuổi thay nhau người nấu cơm, người rửa bát.  Trên thị trấn Trường Sa hiện có 7 hộ dân với 31 nhân khẩu, trong đó có 12 trẻ em và 6 cán bộ. Toàn bộ các hộ dân cư đều được hưởng chế độ chính sách, đảm bảo các nhu yếu phẩm hằng ngày. Điện trên đảo gần như đã đủ cung cấp 24/24h. Bước đầu các hộ gia đình đã tích cực chăn nuôi gia cầm, trồng được nhiều loại rau như mùng tơi, rau muống…

Dù vậy, với Phó chủ tịch trẻ tuổi Nguyễn Quốc Thiện vẫn còn đó nhiều trăn trở. Thiện cho rằng, bước đầu ổn định đời sống cho người dân trên đảo là việc quan trọng. Nhưng để thu hút nhiều hộ gia đình ra làm ăn và sinh sống trên đảo thì phải kích thích phát triển kinh tế. Chỉ ra biển, Thiện lập luận: “Nếu có  một âu tàu làm chỗ neo đậu cho thuyền chài thì sẽ có nhiều ngư dân đánh bắt xa bờ đến với thị trấn Trường Sa hơn”.

Cô giáo Bùi Thị Nhung và các học trò trên đảo Trường Sa lớn

Đoàn tụ dưới cột mốc chủ quyền thiêng liêng

Sau hai ngày đêm lênh đênh trên biển, tàu Ti Tan mang số hiệu HQ 960 cập đảo Trường Sa lớn khi trời vừa tảng bảng sáng. Tự lúc nào không biết, các chiến sĩ và người dân trên đảo đã tíu tít ra điểm tập kết đón đoàn. Tiếng nói cười, hỏi han, trò chuyện ngày hội ngộ nơi trùng khơi thật rôm rả, át cả tiếng sóng vỗ ì oạp, rầm rập đôi lúc như chực vồ lấy đảo nuốt chửng, của những con sóng bạc đầu dữ dằn.

Chẳng ai bảo ai, chiến sĩ và quân dân tay lại trao tay chuyển vác lần lượt từng chuyến hàng vào đảo. Hôm ấy trung úy Vũ Văn Ước cũng nhận lệnh ra bến bốc xếp hàng từ sáng sớm. Miệng nói tay làm, cứ thế Ước chuyền trao từng thùng hàng.

Vừa lúc “dây chuyền” đang hoạt động trơn tru, bỗng “mắt xích” Vũ Văn Ước bắt gặp một bàn tay quen. Ngẩng lên, đôi mắt anh tròn xoe ngạc nhiên, Ước reo to, rồi ôm chầm lấy người vợ trẻ. Chiến sĩ ta chợt dừng cả lại, dồn toàn bộ ánh mắt về hai người trẻ tuổi.

Chốc lát thôi, tất cả hiểu ra, rồi mọi người trở lại bốc xếp hàng như nhanh thêm cho đôi vợ chồng trẻ hạnh phúc ngày đoàn tụ. Tình cờ chúng tôi gặp đôi vợ chồng trẻ trong bữa trưa trên đảo. Hỏi Ước sao bất ngờ đến vậy, anh trung úy trẻ cười tủm tỉm bảo: “Hầu hết anh em chiến sĩ đều bất ngờ chứ riêng gì Ước”.

Lẽ cũng phải, Tàu ra đảo tháng tư thường chỉ có cán bộ hay văn công ra công tác. Cuộc đoàn viên của hai vợ chồng trẻ Vũ Văn Ước (sinh năm 1981) và Lê Thị Lan (1983) thực sự là trường hợp đặc biệt. Vốn cùng làm việc ở Cục kỹ thuật Hải Quân – Cam Ranh – Khánh Hoà, Ước và Lan yêu nhau đã lâu. Hai người dự định cuối năm về ra mắt hai họ, sang năm 2009 quyết định “góp gạo thổi cơm chung”.

Chẳng dè, Ước nhận nhiệm vụ ra đảo Trường Sa lớn công tác, hai người quyết định làm lễ cưới sớm hơn dự định. Đơn vị đứng ra tổ chức đám cưới, bà con hai họ đôi ba người vào góp mặt… Ảnh cưới chụp studio đàng hoàng nhưng cũng chỉ kịp in một tấm khổ lớn (60x80cm) treo ở phòng cưới và hai tấm ảnh gửi về cho hai bên nội ngoại. Một tuần bên nhau ngắn ngủi thêm khi Ước phải hoàn thành nốt các thủ tục chuyển công tác còn Lan tất bất trang hoàng nhà mới của hai người.

Chuyện ấy, Vũ Văn Ước cứ chân thành mà kể trong lá thư gửi chương trình Chúng tôi là chiến sĩ – VTV3. Thật may, trong số 134 lá thư của chiến sĩ Trường Sa, câu chuyện giản dị nhưng chân thành của Ước đã được chương trình chọn làm nhân vật của mục Tình yêu chiến sĩ. Lan bộc bạch, sóng gió làm say nghiêng say ngả, đã vậy vừa gặp Ước, chồng ôm quay cho vài vòng đến chóng cả mặt.

Hôm đó, Ước không biết máy quay đang  hướng về mình để ghi hình, nhưng Lan thì biết. Cô vợ trẻ mắt lấp lánh hạnh phúc, bẽn lẽn cười. Hôm đó dưới cột mốc chủ quyền thiêng liêng, đôi vợ chồng 8X lần dở từng trang album ảnh cưới mà họ chưa có dịp cùng nhau xem.

Lan tủm tỉm bộc bạch: “Bố trí cho hai vợ chồng phòng riêng để ở, đơn vị chuẩn bị trang hoàng ấm cúng như phòng cưới đêm tân hôn”. Ba ngày họ ở đảo cùng nhau gần như là tuần trăng mật của đôi vợ chồng mới cưới. Họ ước mong sớm có con đầu lòng, Ước quả quyết nếu là trai đặt tên con là Trường, Lan thì bảo đặt tên Sa nếu sinh con gái.

Những ngày họ trên đảo, chiến sĩ Trường Sa luôn dành cho đôi vợ chồng 8X những bông hoa bàng vuông tím ngát, đẹp nhất trên đảo.

Cô giáo 8X vượt sóng đem con chữ đến với Trường Sa

Với những công dân trên quần đảo Trường Sa lớn, hoa bàng vuông là “hoa hậu” của các loài hoa trên đảo.

Chỉ nở về đêm và luôn tím ngát, bàng vuông tượng trưng cho sự thủy chung, son sắt của người dân gắn bó với biển đảo. Vì thế rất hiếm khi họ hái hoa bàng vuông về cắm ở nhà, trừ một vài trường hợp đặc biệt như cuộc đoàn tụ của vợ chồng Ước và Lan hay những buổi giảng bài của cô giáo Bùi Thị Nhung…

Khác với nhiều đảo khác, thị trấn Trường Sa có hẳn một trường học cùng khu vui chơi cho trẻ em. Cô giáo chuyên nghiệp đầu tiên của trị trấn biển là Bùi Thị Nhung, cũng là một người trẻ tuổi thuộc thế hệ 8x – sinh năm 1982.

Tốt nghiệp trường Cao đẳng Sư Phạm Khánh Hòa, đang dạy lớp 4 Trường tiểu học Suối Cát – Khánh Hòa, Bùi Thị Nhung quyết định ra đảo dạy học trước sự e dè của nhiều người. Lý lẽ của cô giáo sinh năm 1981 đơn giản: “Thiếu trường, thiếu lớp để lũ trẻ trên đảo lêu lổng với sóng gió sao đành.” Nói là làm, Nhung cùng chồng con “lều chõng” ra đảo mở lớp.

“Lãnh đạo 8X” của thị trấn Trường Sa Nguyễn Quốc Thiện

Trưa nắng gắt như đổ lửa, chúng tôi đến thăm lớp học của cô giáo Nhung. Bàn ghế xoay bốn hướng, học sinh lớn bé đủ cả. Một mình Nhung cầm tay nắn nót đưa từng nét chữ làm mẫu cho lớp mẫu giáo lớn rồi lại quay lưng gõ nhịp cho lớp mẫu giáo bé đọc thơ…

Thì ra, 12 học sinh được cô giáo Nhung chia làm 6 lớp. 6 em mẫu giáo chia làm ba lớp: Mọc, Chồi và Lá. Buổi sáng, Nhung quán xuyến luôn một lúc ba lớp mẫu giáo, chiều chuyển sang dạy cho ba bé cấp tiểu học đang học lớp 2, lớp 3 và lớp 4.

Gọi là trường nhưng thực ra lớp học của cô trò trên đảo Trường Sa lớn đang trú tạm trong phòng làm việc của ủy ban xã. Không có hiệu trưởng, chuyện lớn bé trong trường Bùi Thị Nhung xin ý kiến lãnh đạo xã.

Trường lớp “độc đáo”, nên lối sắp đặt bàn ghế cũng độc nhất vô nhị. Hai tấm bảng đặt ở hai đầu, bàn ghế quay vuông nhìn mặt vào nhau. Cô giáo Nhung xoay xoay ở giữa, tứ bề là học sinh. Mỗi dãy bàn là một lớp, thậm chí tấm bảng đen ấy có lúc chia đôi, chia ba. Góc toán lớp một, chỗ vẽ hình nhận dạng của bé mẫu giáo…

Cô giáo Nhung hóm hỉnh quả quyết: “Chỉ có môn Thể dục là không phải soạn giáo trình thôi”. Kể cũng đáng khâm phục, từ múa hát, đến dạy văn, làm toán… mình Nhung đảm trách hết. Chuyện chong đèn đến tận khuya để soạn giáo án hết sức bình thường nếu biết giáo án của từng lớp học Nhung phải điều chỉnh sao cho lớp bé, lớp lớn cùng nghe mà cùng hiểu. Tất cả hộ dân trên đảo Trường Sa lớn quây quần trong một khu dân cư.

Bùi Thị Nhung vừa là cô giáo lúc lên lớp vừa là bà láng giềng giữ trẻ lúc ở nhà. Căn hộ của vợ chồng Bùi Thị Nhung vì thế không lúc nào thiếu tiếng nói cười của trẻ con. Thứ bảy và Chủ nhật, Nhung cũng phải mở cửa lớp học cho các cháu lên chơi, ôn bài.

Được cái trên đảo, ít những cám dỗ khác như trong đất liền nên học sinh học rất tập trung. Vậy nhưng, đôi lúc các em học sinh lại thích về nhà cô Nhung hàng xóm. Thế là cô giáo trẻ bận bịu đến mấy cũng phải ra đề bài đố lũ trẻ con. Lúc thì gói bánh, chiếc kẹo làm quà… Hết bánh, hết kẹo, cô giáo Nhung lại nhờ chiến sĩ hái giùm một nhành hoa bàng vuông làm quà thưởng cho các cháu.

Hiện cô giáo Bùi Thị Nhung kiêm luôn Tổ trưởng tổ phụ nữ trên thị trấn Trường Sa. Trường học sắp tới được xây khang trang, nhưng với Nhung, cô giáo trẻ chỉ ước mong có được một chiếc máy vi tính để soạn giáo án. Để động viên cô giáo trẻ, dường như đoàn công tác nào ra đảo cũng ghé thăm lớp học của Bùi Thị Nhung. Giữa trùng khơi sóng gió bốn bề, cô giáo Nhung gõ thước lên mặt bàn, cả lớp lại đọc sang sảng: “Đảo là nhà, biển cả là quê hương/ Tổ quốc ơi, tôi yêu người mãi mãi…”

Nguyễn Phúc Anh

Advertisements

Chuyện tình Trường Sa

(Có người gọi đó là mối lương duyên giữa Đoàn viên thanh niên và những chiến sĩ Trường Sa trong một chuyến hải hành đặc biệt. Có người nói, đó là những tình yêu sâu đậm nhất, chân thành nhất họ từng được nghe…

Tháng 4/2009, chuyến tàu đầu tiên chở những đại biểu là đoàn viên ưu tú đại diện cho các tỉnh, thành Đoàn trong cả nước đến với Trường Sa. Chuyến tàu ấy chở cả tình yêu đến đảo xa…

Anh vẫn đi tìm dù có thể sẽ lạc em mãi mãi

Nguyễn Hồng Nhung là cô gái hay bị say sóng nhiều nhất trong đoàn, nhưng không ai quyết tâm lên đảo bằng cô gái ấy. Khi trở lại tàu cô ấy hầm hập sốt. Câu chuyện cô ấy kể cho tôi như trong một cơn mơ. Mắt cô ấy còn ngấn nước, má đỏ bừng và luôn mỉm cười:

“Khi đoàn mình lên đảo Trường Sa Đông, sau khi phân công, tụi mình lẽo đẽo đi theo một anh chàng tên là Trần Hữu Toàn. Nhưng thay vì rối rít hỏi han (sau rất nhiều tháng mới có khách nữ lên đảo) thì anh chàng này buông mỗi một câu: “Mấy chị nữ đi theo tui”.

Mình chẳng thể lý giải nổi vì sao mình lại cứ thích đi theo anh chàng hải quân lạnh nhạt với phụ nữ ấy. Cứ không thấy anh ấy là mình lại căng mắt kiếm tìm để lại gần và nói vài câu bâng quơ.

Lúc mình mệt lử và lạnh, anh Toàn lấy áo cho mình mặc. Mọi người cứ tròn xoe mắt vì bỗng đâu có cô nữ hải quân lạc trên đảo. Cái cách mặc áo xộc xệch của mình làm anh ấy không yên tâm. Anh ấy chỉnh lại áo giúp mình, ân cần như ông anh đang chỉnh đốn một cậu em trai khó bảo. Lúc anh ấy làm trọng tài cho trận bóng chuyền giữa Đội đại biểu TƯ Đoàn và Đội Hải quân của đảo, mình dựa vào gốc cây bàng vuông, chỉ nhìn anh ấy…

Lê Ngọc Nhã Trang (SV ĐH Ngoại thương) tạm biệt các chiến sĩ trên đảo Tốc Tan. Ảnh chụp trong chuyến Hành trình tuổi trẻ vì biển đảo quê hương 2009.

Đêm ấy đoàn ngủ lại đảo, hơn 10 cô gái được ở trong một phòng đẹp nhất trên đảo. Đây là phòng của anh ấy và đồng đội, nhưng để nhường cho khách họ đã phải di cư. Các cô ríu rít như con trẻ khi được các anh đến mắc giúp màn và lấy chăn, xếp chiếu. Có cô còn bất giác đứng phụng phịu giữa phòng, như sắp khóc đến nơi khi thấy có anh đem vào phòng giấy vệ sinh và đèn pin rồi đỏ mặt dặn dò: “Nếu buổi đêm các bạn muốn đi vệ sinh thì mình đã để sẵn đèn pin ở đây. Nhớ đi thẳng rẽ trái…”. Còn anh ấy thì lấy nước cho mình đánh răng buổi tối. Chưa bao giờ trong đời, mình nói chuyện với ai lâu và say sưa đến thế.

Anh ấy kể cho mình về người cha cũng là bộ đội. Về những ngày nắng khô hạn, mỗi đợt sóng biển dâng lên rồi rút xuống như thể kéo theo luôn màu xanh của đảo. Anh ấy kể về những hòn đảo anh đã đi qua. Cách nói chuyện của lính đơn giản mà dễ thương là vậy. Khi đã rất muộn rồi anh ấy nhắc mình vào đi ngủ, ngày mai còn lên đường.

Rồi mình trở lại phòng nhưng không biết rằng anh ấy vẫn ngồi phía ngoài cả đêm hôm ấy. Anh ấy bảo mình nằm ở một cái giường cạnh cửa sổ không chắc chắn cho lắm. Biết đâu, đêm ấy, gió lớn, cửa lại đập dồn, mình khó ngủ.

Khi mình trở lại tàu, anh ấy nhắn tin theo. Những tin nhắn rất vội vàng và đến liên tục. Anh ấy bảo phải nhắn thật nhiều vì một chút nữa thôi có thể sẽ không còn sóng liên lạc. “Tàu sẽ đi xa và biết đâu anh sẽ lạc mất em mãi mãi”.

Những ngày tiếp theo, anh ấy vẫn ngồi ở chỗ cả 2 đứa mình đã ngồi. Đồng đội anh Toàn cứ thắc mắc hoài. Trong buổi tối trên đảo ấy, trước khi mình quay về phòng anh Toàn nhìn rất sâu vào mắt mình và nói, một ít từ thôi nhưng dư chấn hình như lan đến tận cơn sốt của mình bây giờ, rằng: “Anh vẫn đi tìm em dẫu có thể sẽ lạc em mãi mãi””.

Ở đâu có lính đảo ở đấy có tình yêu

Cô sinh viên Võ Thụy Quỳnh Như (Nhà Văn hóa Thanh niên, Thành phố Hồ Chí Minh), nhỏ nhắn, xinh xắn lúc nào cũng ríu ran như chim non, vậy mà lúc lên tàu ngẩn ngơ, chẳng nói gì. Như bảo: “Mọi người lo cho các cô gái trên tàu chân yếu tay mềm lắm, sóng gió thế này. Có anh vừa nhắn tin cho Như bảo “Bão mà em nhắn tin được là anh yên tâm rồi”. “Mọi người đi, đảo buồn ngơ ngác…”.

Lúc gió lên bất thường, các xuồng lập tức phải quay về tàu lớn. Những cái vẫy tay vẫn còn chưa hết bịn rịn thì sóng nổi lên quất mạnh vào xuồng. Những người lính nhảy vội xuống nước đẩy xuồng ra ngoài để tránh bị mắc kẹt. Kiều Diễm ở Tỉnh Đoàn Bến Tre nói với tôi rằng: đó là lúc Diễm xúc động ghê gớm, các anh ấy ướt nhèm trong nước, cuống quýt lo cho sự an nguy của mọi người trên xuồng.

Đoàn Thị Kim Chi, cô sinh viên Trường ĐH Ngoại thương vẫn còn đỏ hoe mắt khi nghe xong câu chuyện tình yêu của anh sĩ quan Nguyễn Ngọc Quý. Ngày ra đảo, anh được bạn bè giới thiệu và kết bạn qua thư với một người con gái. Ngày ấy chỉ có những cánh thư chuyên chở tình yêu của đất liền và đảo. Sau một năm trò chuyện, qua những cánh thư, anh Quý dường như đã cảm nhận được trái tim mình thuộc về người con gái ấy. Chị đến nhà anh, chăm chút mọi việc trong gia đình đảm đang như cô con dâu. Ba mẹ anh đều mến.

Ngày anh trở về nhà, không thể tin nổi cô gái ấy xinh đẹp, dịu dàng, nết na đến thế, còn hơn cả những gì anh tưởng tượng qua những cánh thư. Nghỉ phép chẳng được bao lâu, anh nhận quyết định công tác 3 năm trên đảo. Anh lại đi, ra đảo chừng nửa tháng rồi viết về một lá thư chừng nửa trang giấy. Lá thư ngắn nhất mà hai anh chị từng có với nhau. Anh nói với chị rằng: đừng chờ đợi anh nữa, chị xinh đẹp, trẻ trung, không có lý gì chị phải đợi chờ một người đi biền biệt… Anh có thể sẽ ở đây 3 năm hoặc lâu hơn thế. Chị đừng đợi anh làm gì… Lá thư gửi đi rồi mà lòng anh dày vò, đau đớn.

Nhưng chị ấy đã đợi, đợi đúng 3 năm thì anh trở về. Giờ, họ đã cưới nhau và có một cô con gái xinh xắn. Anh Quý cho mọi người xem tấm hình con gái và vợ. Ở mỗi chiếc bàn, trong những căn phòng trên đảo lúc nào cũng có những tấm hình là vợ, là con, là người yêu của lính.

Những chú chó ở Trường Sa là bạn bè đặc biệt thân thiết của lính. Những chú chó được gọi bằng tên người yêu của các anh, với Trang, Thu, Cúc, Hoà, Vân Anh, Ngọc Ánh… Những cái tên lúc nào cũng được gọi lên thiết tha trìu mến. Ngày hôm trước cả đảo vui lắm, hết thảy xôn xao: “Anh em ơi, Vân Anh đẻ rồi”. Có anh đang gọi về cho vợ trong lúc như thế, chị vợ cứ thắc mắc hoài là Vân Anh nào đẻ.

Vũ Tô Sa Anh (Học viện âm nhạc Quốc gia) giao lưu cùng chiến sĩ đảo Phan Vinh

Đám cưới trong chờ mong

Trên con tàu HQ957 ấy có một địa điểm rất đẹp để ngắm trăng: đó là chiếc ghế xanh bên cạnh cabin, mạn tàu. Nhưng cứ hễ có ai có ý định lên đó ngắm trăng là sẽ thấy anh Thiện hải quân và chị cán bộ Đoàn tại TPHCM đã chiếm chỗ tự khi nào. Họ cứ “độc quyền” như thế cùng thưởng thức những đêm trăng lãng mạn trên biển.

Những ngày không có trăng, gió to, sóng cả, chị cán bộ Đoàn Thành phố mệt phờ vì say sóng, anh hải quân lại vội vàng xuống phòng chị thăm hỏi và săn sóc. Chuyến hải hành dù đặc biệt nhưng cũng đến lúc phải kết thúc. Thời gian gặp gỡ quá ngắn ngủi nhưng đầy ắp ánh trăng và những kỷ niệm đẹp của cả hai người. Khi chị trở về cứ treo lên status hoài những nỗi nhớ mong, da diết

Theo San Hải
Sinh Viên Việt Nam

Những “bông hoa nhỏ” của đảo Trường Sa

Mười đứa trẻ lô nhô cao thấp, túm tụm từ sáng đến chiều, học chung một phòng, chơi chung một món đồ hàng. Mười “bông hoa nhỏ” ở đảo Trường Sa.

Thế hệ thiếu nhi đầu tiên trên đảo Trường Sa.

Sand là cát. Sea là biển. Ba mẹ không biết tiếng Anh, chỉ nghe người ta nói vậy rồi phiên âm  tiếng Việt thành hai cái tên ngộ nghĩnh đặt cho con mình là My Sen và Chinh Sy. Trái cây phổ biến trên đảo là quả tra và hạt bàng. Trò chơi mà đứa trẻ nào cũng biết là trò trốn tìm “bắt ba lên bờ”.

Lớp 4. Sĩ số 1. Vắng 0

Tôi bước vào gian lớp học khá rộng (khoảng gần 40m2) của khu nhà văn hóa huyện đảo Trường Sa (tỉnh Khánh Hòa) khi cô giáo Bùi Thị Nhung đang tất bật hết chạy đầu phòng đến cuối phòng “chỉ đạo” việc học cho 10 học trò của mình. Trong khi Hồng – học sinh lớp 4 đang làm bài tập, cô tranh thủ chạy về cuối lớp để giảng bài tập đọc cho hai học sinh lớp 2. Một góc khác, mấy nhóc bé tí khoảng 5 tuổi, mặt đen nhẻm đang mải mê chơi trò sắp quả bàng, rất ngoan và trật tự.

Cứ như vậy cô hết quay chỗ này lại chạy chỗ kia, lớp học thì “loe ngoe” vài em mà không khí vẫn sôi nổi. Tổng số 10 học sinh thì trong đó lớp mẫu giáo đã “áp đảo” 5 em, còn lại gồm: Một em lớp 4, hai em lớp 3 và hai em lớp 1. Tất cả được học chung trong một phòng học.

Suốt từ thứ hai đến thứ sáu, cứ 7 giờ sáng là các em nhỏ sống trên đảo Trường Sa đã có mặt đầy đủ tại lớp. Dãy nhà ở chỉ cách lớp học mấy bước chân nên nếu em nào đến lớp muộn, cô Nhung đứng bên này gọi sang là đã nghe tiếng các em í ới từ xa. Mười lăm phút đầu giờ tập thể dục, mười phút hát tập thể, sau đó vào học, trình tự như một buổi học bình thường ở đất liền.

Điều khá đặc biệt là lớp học có đến bốn chiếc bảng treo trên hai bức tường đối diện nhau. Lý do khiến tất cả 10 học sinh được học trong một lớp, theo cô Nhung không phải là do thiếu lớp mà để dễ dàng cho cô “xoay xở”. Cô Nhung được xem là “linh hồn” của lớp học khi đảm nhiệm phần lớn công việc học tập của lớp học cộng đồng này.


Thầy giáo Cảnh cùng các em học sinh đến trường

Thấy tôi ái ngại khi nhìn cô tất bật thì cô chỉ mỉm cười rất hiền: “Nhìn vậy thôi nhưng khi quen nếp rồi, các em rất ngoan và có ý thức tự giác cao. Nếu thấy chị Hồng đang tập trung cao độ để giải bài tập, các em khác tự ý trật tự hơn, chăm chú lắng nghe từng lời cô giáo giảng”.

Theo đánh giá của cô Nhung, phần lớn các em đều có lực học khá, chăm chỉ. Nguyễn Thị Ngọc Hồng là học sinh lớp 4 duy nhất nên được cô Nhung đặc biệt chú ý. Một mình em ngồi một bàn, phía góc bảng ghi: Lớp 4. Sĩ số 1. Vắng 0. Biết em thích học môn tiếng Việt, ưu ái để em làm các bài tập làm văn và hướng dẫn em đọc một số bài văn, sách tập đọc.

“Một mình một lớp đôi khi lại là lợi thế, nhờ vậy nên tôi mới nắm được sở thích học của em và ngược lại, kèm cặp kỹ hơn những môn mà em còn yếu như toán, nhờ vậy mà em tiến bộ nhanh. Chỉ có điều là nếu có thêm bạn học, có lẽ em sẽ học sôi nổi hơn, có động lực hơn” – cô Nhung chia sẻ. Cô học trò nhỏ có mái tóc hoe vàng như râu ngô, nước da ngăm đen, dáng người gầy nhẻm vẫn chăm chú ngồi làm bài tập một mình.

Giọng ca vàng “nhí”

Thấy cô Nhung một mình loay hoay với lớp học, các cán bộ UBND huyện đảo Trường Sa liền nghĩ cách hỗ trợ cô: Cắt cử ngay hai cán bộ trẻ kiêm nhiệm vai trò thầy giáo, phụ cô dạy học. Thế là từ nay mấy đứa trẻ lại có thêm hai thầy giáo mới: Thầy Nguyễn Gia Huy (sinh năm 1985) dạy lớp 3 và thầy Lê Minh Cảnh (sinh năm 1986) dạy… mẫu giáo.

Nhắc đến thầy, cậu nhóc dễ thương Nguyễn Chinh Sy cười híp mắt: “Con thích nhất là được học với thầy Cảnh vì thầy rất hiền mà chơi chung đồ hàng với tụi con”. Nghe học trò khen, thầy mặt đỏ tía tai khiến các nhóc tì khác khoái chí cười ầm lên. Hai chàng cán bộ trẻ quê Khánh Hòa phụ trách công tác đoàn thể của UBND huyện đảo Trường Sa giờ đã trở thành người bạn lớn thân thiết của đám trẻ. Hỏi ra mới biết cả hai chàng trai đều có “kinh nghiệm sư phạm” đầy mình khi trước khi ra đảo đã từng có 5 năm hoạt động công tác xã hội, dạy học cho trẻ em tại miền núi tỉnh Khánh Hòa.


Thầy Cảnh (trái) và thầy Huy với những học sinh yêu quý.

Từ ngày có thêm thầy giáo mới, tụi trẻ vui như tết, suốt ngày bám lấy thầy. Chơi trò “bắt ba lên bờ”, đứa nào cũng tranh nhảy lên lưng thầy bắt thầy làm… bờ. Trong mười đứa trẻ, Trà My là cô bé xinh xắn nhất và theo thầy Huy là rất tình cảm, lại hát rất hay. Biết tính cô bé nhút nhát, hai thầy luôn tìm cách động viên My thể hiện “giọng ca vàng”. Thầy Cảnh còn mang cây đàn guitar mà thấy rất quý, những lúc rảnh rỗi lại gảy đàn dạy các em tập hát. Nhờ có tiếng guitar của thầy mà Trà My biết thêm bao nhiêu bài hát mới.

Cô bé cứ nắm lấy tay thầy Cảnh day day: “Ngày mai thầy lại dạy cho con bài hát mới nghen thầy, mấy bài thầy dạy con thuộc hết rồi”, khiến thầy vui lắm. Tôi mang tặng thầy một bộ dây đàn, bảo thầy lúc nào dây đàn đứt thì thay vào để còn dạy các em học hát. Gương mặt hiền hậu của anh thầy giáo trẻ sáng bừng khi nhìn thấy món quà hiếm từ đất liền: “Lo nhất là dây đàn bị đứt, vì sắp đến mùa bão rồi, có muốn cũng phải vài tháng liền tàu từ đất liền mới ra. Giờ thì yên tâm dạy nhạc cho tụi trẻ rồi…”.

Rồi thầy và trò lại say sưa hát bài hát quen thuộc mà theo thầy Cảnh là do nghe các chiến sĩ hải quân trên đảo hát riết nên tụi nhỏ thuộc luôn: “Ngày qua ngày, đêm qua đêm, chúng tôi đứng đây gìn giữ quê hương. Biển này là của ta, đảo này là của ta, Trường Sa…”.

“Con muốn có thêm bạn, truyện cổ tích, Đôrêmon…”

Mười đứa trẻ con lô nhô cao thấp vốn đã ít ỏi, suốt ngày chỉ chơi với nhau, hết đồ hàng đến trốn tìm. Một cuốn cổ tích, truyện tranh cũng chia nhau cùng bằng hết, đọc đi đọc lại đến nhàu cả sách. Nốt năm học này, chị Hồng – chị hai của mấy đứa sẽ vào đất liền để tiếp tục học lớp 5. Mọi trẻ em trên đảo đều học đến hết lớp 4, sau đó đều được đưa vào đất liền để theo học tiếp các lớp nhằm đảm bảo đầy đủ các điều kiện học tập.

Biết sắp xa các em, Hồng buồn thiu. Mặc dù vào đất liền sẽ có thêm nhiều bạn, nhiều sách để đọc và nhiều đồ hàng hơn để chơi, song cô bé cứ nấn ná mãi không muốn xa các em. Thấy vậy, ba mẹ quyết định cho Hồng ở chơi thêm một tháng hè, sau đó còn phải vào đất liền để chuẩn bị vào lớp 5.


Các em học sinh trên đảo Trường Sa chơi trò chơi.

Cô giáo Nhung cứ tiếc mãi: “Không có chị Hồng, hẳn lũ trẻ buồn lắm. Làm gì cũng làm cùng nhau, học môn tập đọc có chỗ nào không hiểu cũng nhờ chị Hồng. Những mong có thêm thật nhiều học trò như cô bé, để đảo thêm vui vầy tiếng trẻ con”.

Đảo Trường Sa có bảy hộ dân sinh sống thì hầu như hộ nào cũng có con trẻ. Có tụi nhỏ, các gia đình càng khăng khít hơn. Có miếng cá ngon câu được cũng chia nhau. Ở đảo, thức ăn hiếm vẫn luôn là trái cây, rau củ và thịt tươi. Hiện tại trên đảo đã có điện lưới 24/24h nên mỗi nhà sắm một cái tủ lạnh để trữ đồ ăn tươi cho đám trẻ.

Anh Nguyễn Xuân Yên –  bố hai cháu My Sen và Chinh Sy bộc bạch: “Hai vợ chồng thì con tôm con cá cũng xong nhưng tụi trẻ thì nhất định phải đủ chất. Mùa bão thiếu rau và thịt tươi nên tranh thủ có đoàn ra vào từ đất liền để gửi thịt và cả sữa dự trữ cho sắp nhỏ. Sắp đến mùa biển động rồi…”.

Đó cũng là thời điểm khốn đốn nhất của bà con trên đảo. Mưa gió giật cấp 7, cấp 8 nên chỉ còn cách đóng cửa ngồi trong nhà. Không một thứ rau nào có thể chịu được sự cuồng phong của gió và sóng biển. Cũng chẳng thể ra bờ câu cá, quăng lưới. Thịt hộp là thức ăn thường trực. “Nhiều khi thương tụi nhỏ đến quặn lòng, vì đến mình ăn thịt hộp mấy bữa còn ngán ngẩm, huống chi là con trẻ” – anh Yên thở dài.

Tôi hỏi: “Nếu lần sau có quà từ đất liền gửi ra, các con thích nhất là quà gì nào?” thì tụi nhỏ nhao nhao: “Con thích trái cây nhiều thật nhiều, thích truyện cổ tích và cả truyện Đôrêmon!”, “Con thích có búp bê để may áo quần cho búp bê đi chơi, tắm biển”, “Con cũng thích có thêm nhiều bạn nữa!”… Ngoài kia, sóng vẫn rì rầm vỗ từng đợt, nhẹ tênh đến bình yên. Không ai biết mấy ngày, hay mấy tháng nữa, biển sẽ nổi cơn cuồng nộ. Cũng chẳng ai có thể đếm được từ đây đến những ngày dông gió ấy, sẽ có bao nhiêu người, bao nhiêu tàu cập bến từ đất liền, để mang cho các em nhỏ những món quà đơn sơ ấy…

Theo Lao Động

Chuyện đời thường ở Trường Sa

Tôi cũng giống như rất nhiều người đến với Trường Sa lần đầu đều rưng rưng tự hào, Trường Sa giờ đây đã thực sự không còn xa nữa.

Ánh mắt Song Tử Tây

Tất cả các vị tướng ra đảo Song Tử Tây vào giữa năm 2009 đã cùng nhau đặt tên cho công dân đầu tiên được sinh ra trên quần đảo Trường Sa là: Hồ Song Tất Minh. Và, Hồ Song Tất Minh đã viết lên một huyền thoại mới ở Sông Tử Tây anh hùng…

Đảo cũng là Tổ quốc

Vợ chồng Hồ Dương và Trương Thị Liền vốn sống ở Bình Ba, huyện Cam Ranh, tỉnh Khánh Hoà với nghề đánh bắt cá và nuôi tôm. Dù không phải dân không nghề nghiệp, cũng chẳng phải lười biếng, ham chơi nhưng để nuôi 4 miệng ăn của gia đình không bị đứt bữa, anh Dương chị Liền quanh năm suốt tháng đánh vật với cái nóng cháy da còi xương của vùng cát trắng Cam Ranh. Những tưởng, cuộc đời sẽ đổi thay sau khi anh Dương chị Liền vay mượn để nuôi tôm, nào ngờ số phận anh chị cũng như nhiều ngư dân khác, mặn chát như nước biển Cam Ranh khi thời tiết chẳng thuận, gió chẳng hoà đã cuốn phăng toàn bộ sản nghiệp của anh chị ra biển, chỉ để lại cho anh chị một sự tuyệt vọng tột cùng và một núi nợ nần.

“Chạy trốn. Chúng tôi chỉ có thể nghĩ được như vậy. Nhưng bể khổ ở giữa cuộc đời này đi đâu mới thoát được chứ? Rồi, trong lúc tuyệt vọng nhất, tỉnh Khánh Hoà thông báo đưa dân ra Trường Sa, xây dựng vùng kinh tế mới, chúng tôi đã nhanh chân đăng kí để được đi theo tiếng gọi của Trường Sa và đã có mặt tại đảo Song Tử Tây này sớm nhất”, chị Liền tâm sự.

Ra với Song Tử Tây chưa có giáo viên dạy cấp hai, chị Liền để lại đất liền đứa con đang học lớp 6 cùng với ông bà nội. Sinh sống trên đảo một thời gian, chị Liền mang thai, như lời chị nói thì do khí hậu trên đảo tốt hơn trong bờ, như mùa xuân, ươm mầm và tạo dựng sự sống mới. “Tôi không biết có phải thật thế không nhưng tôi tin là như thế và bây giờ tôi cũng tin như vậy. Vì trong suốt thời gian tôi mang thai, tôi rất khoẻ mạnh, không đau ốm, cũng chẳng nghén. Đến lúc gần sinh, nhiều bà con ở đất liền bảo với tôi xin vào bờ mà đẻ, có việc gì còn xử lý được và ở trong này còn có anh có em, có bà con. Nhưng tôi nhất quyết không, tôi đã viết đơn, tự nguyện chịu mọi hậu quả nếu xảy ra để được sinh con trên đảo. Và cháu đã chào đời ngày 16/5/2009 tại trạm xá xã đảo Song Tử Tây. Đất liền cũng là Tổ quốc, đảo cũng là Tổ quốc Việt Nam mình mà anh”.

Nằm giữa khu dân cư trên xã đảo Song Tử Tây, nhà chị Liền không có ngày nào không tràn ngập tiếng cười và sự đầm ấm của tình làng xóm, tình quân dân. Tôi đến, bé Minh mới gần một tuổi đã biết cúi chào, hát và vỗ tay giữa vòng vây của các anh chị lớn tuổi hơn ở khu dân cư. Bé Minh rất nhanh nhẹn, ngoan, đôi mắt sáng lóng lánh. Chị Liền cho hay, từ ngày sinh ra đến nay cháu không ốm đau gì. UBND TP Hồ Chí Minh đã nhận đỡ đầu nuôi nấng bé Minh từ lúc sinh ra đến hết 18 tuổi.

Bé Hồ Song Tất Minh bên các chị trên đảo Song Tử Tây

Nói chuyện với tôi, chị Liền không giấu được những giọt nước mắt hạnh phúc: “Ra đây, gia đình có thu nhập khoảng 10 triệu/tháng, gạo, rau, cá lúc nào cũng dư thừa. Công việc nấu cơm cho bộ đội và ra biển đánh bắt cá, câu mực bán cho bộ đội hoặc đổi lấy các loại thức ăn khác cũng thường xuyên. Có ti vi để xem, có điện thoại để làm cầu nối tình cảm giữa đất liền với hải đảo. Chúng tôi rất hạnh phúc với cuộc sống ở nơi này – một điều mà hai năm trước, tôi chỉ dám mơ cho con cái của mình”.

Ngời sáng tương lai

Bảy hộ dân với 23 nhân khẩu đang sinh sống trên xã đảo Song Tử Tây vốn hầu hết là dân chài lưới với cuộc sống qua ngày đoạn tháng nay câu được mực thì ăn mực, mai câu được cá thì ăn cá, không câu được gì thì nhịn. “Nhưng bây giờ, cứ nhìn vào chúng tôi xem, từ những con người chỉ có da bọc xương cháy sém, giờ dù nước da vẫn nhuốm màu biển mặn nhưng thịt đã căng phồng dưới da; cứ nhìn lũ trẻ ngây thơ vui đùa, hào hứng lên lớp học, ánh mắt sáng rực những ước mơ, hoài bão về tương lai thay vì trước đây lam lũ trong những bộ quần áo tả tơi từng ngày cướp đi của các em những nụ cười sẽ thấy hết được những đổi thay đối với mỗi chúng tôi”, anh Nguyễn Hồng Thưởng – một cư dân ở đây cho biết.

Những em bé bên chiến sỹ hải quân trên đảo Song Tử Tây
Huyện đảo Trường Sa thuộc tỉnh Khánh Hoà, hiện có 2 xã là Song Tử Tây, Sinh Tồn và một thị trấn Trường Sa lớn. Mỗi xã, thị trấn có 7 hộ dân đang sinh sống và làm việc.

Cũng như gia đình anh Dương chị Liền, gia đình anh Thưởng đi theo tiếng gọi của Trường Sa ra với Song Tử Tây để tìm kiếm một sự thay đổi lớn lao trong cuộc đời. Và sau hai năm, tương lai sáng ngời đã mở ra với họ. Ngày ngày anh Thưởng ra biển đánh bắt cá tráp, cá bò, mực… còn vợ ở nhà trồng rau, chăm con và nấu phụ giúp hậu cần cho bộ đội. Bắt được cá, anh bán lại cho bộ đội, hoặc đổi lấy các thực phẩm khác. Tính ra, mỗi tháng anh cũng có khoản thu từ biển từ 1-1,5 triệu đồng. “Cá nhiều, nhưng tàu mình chưa lớn. Khi nào có đủ lực mình sẽ đóng tàu lớn để đánh bắt được nhiều hơn”.

Quả thực, tôi hay bất kỳ một cán bộ nào trong đoàn công tác ra Trường Sa lần này khi bước chân vào khu dân cư trên đảo Song Tử Tây đều không khỏi xúc động. Và, dù đã nhiều lần ra Trường Sa nhưng ngay trong buổi sáng đặt chân lên đảo Song Tử Tây, nhạc sỹ Đức Trịnh, Hiệu trưởng Đại học VHNT Quân đội đã kịp viết ca khúc Ánh mắt Song Tử Tây. Ngay tối hôm đó, bài hát được chính những đứa trẻ, những người lính và người dân ở đảo Song Tử Tây đứng lên sâu khấu hát cho toàn đảo nghe: “Bi bô bi bô những đôi mắt tròn bé thơ/ Bé hát người lính đảo Trường Sa/ Sóng gió bão táp giữa mây trời/Ánh mắt tin yêu Song Tử Tây…” (Còn nữa)

VŨ MINH VIỆT

Những em bé ở huyện đảo Trường Sa

Những em bé ở huyện đảo Trường Sa

Một gia đình trẻ trên đảo Trường Sa.
“Ngay chính giữa nơi đầu sóng ngọn gió, nhìn bọn trẻ thảnh thơi chạy nhảy, bầy trò, cảm giác an tâm, thanh bình tự dưng lan tỏa khắp cơ thể. Mỗi em bé sinh ra và lớn lên ở Trường Sa, là biểu tượng sống động nhất cho dòng chảy ngàn đời nay của người Việt Nam mình trên quần đảo kiêu hùng giữa biển Đông”, nựng nịu trên tay sinh linh còn ẵm ngửa trên xã Sinh Tồn, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Võ Lâm Phi lạc giọng.

Nguyễn Thị My Sen ở thị trấn Trường Sa, huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa, 7 tuổi, mũm mĩm và lanh lợi không khác bất kỳ một đứa trẻ nào trên mọi miền đất nước. Còn quá nhỏ tuổi, em không hề có cảm giác xa đất liền, bởi lúc nào các em cũng nhận được tình yêu thương của người lớn.

Trời đứng bóng, gió biển ầm ào, lồng lộng, My Sen cùng đám trẻ ở thị trấn Trường Sa được phép nghỉ học vì tàu HQ 936 chở đoàn công tác từ đất liền ra thăm quân dân huyện Trường Sa vừa cập bến, neo vào cầu cảng. Mặc cho người lớn tay bắt mặt mừng, tíu tít chuyện trò, thăm hỏi, tụi nhóc rủ nhau tụ tập trên con đường có những hàng cột đèn sáng loáng sử dụng năng lượng mặt trời để đạp xe, nhảy dây và… chí chóe. Tiếng ríu ran con trẻ thoắt chốc làm mềm đi cái chói chang, khô hạn của nắng trời.

Hơn nửa năm qua, Trường Sa không có mưa. Nước ngọt hiếm, và quý hơn cả cơm gạo, nhưng lũ trẻ vẫn tinh tươm sạch sẽ, bởi ưu tiên cho những mầm non bé bỏng này luôn là bổn phận được đặt lên hàng đầu của mọi công dân trên đảo. My Sen đang học lớp 1, cùng với bạn Đức, ở lớp của cô giáo Bùi Thị Nhung.

Giữa huyện đảo Trường Sa tràn trề sóng, mấy cậu bé con thích nhất được mặc bộ đồ lính thủy: “Vì con muốn giống các chú hải quân, cao lớn, vững chãi”, Đức bẽn lẽn cười. “Lớn lên con sẽ trở thành bộ đội hải quân, ở lại Trường Sa để giữ đảo, giữ biển cho ba con đi đánh cá và cho người mình từ đất liền ra du lịch”, Đức ngập ngừng, ánh mắt lóe lên những tia sáng lung linh, quả quyết. Cô bé Tình 5 tuổi nép vào bên anh trai, đầy vẻ trông chờ, tin cậy.

Lớp tán xòe rộng của những hàng phong ba bao trùm, rợp mát cả buổi trưa nồng nặc nắng, che chắn ngay trên đầu lũ trẻ nghịch ngợm, hiếu động đang thỏa sức nô đùa. Ở đảo, thiếu thốn nhiều thứ, nhưng Đức vẫn bảo, cả gia đình cậu đều thích ở mãi nơi này, không muốn dời đi đâu nữa.

Lớp học trên đảo Sinh Tồn (Ảnh: Hương Sen).

“Ngay chính giữa nơi đầu sóng ngọn gió, nhìn bọn trẻ thảnh thơi chạy nhẩy, bầy trò, cảm giác an tâm, thanh bình tự dưng lan tỏa khắp cơ thể. Mỗi em bé sinh ra và lớn lên ở Trường Sa, là biểu tượng sống động nhất cho dòng chảy ngàn đời nay của người Việt Nam mình trên quần đảo kiêu hùng giữa biển Đông”, nựng nịu trên tay sinh linh còn ẵm ngửa trên xã Sinh Tồn, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Võ Lâm Phi lạc giọng.

Bùi Hoàng Nhã Kỳ được hơn 6 tháng tuổi, thảnh thơi rúc đầu vào lòng tất cả những ai xòe rộng vòng tay ra với mình. Bé con được mệnh danh là công dân nhỏ tuổi nhất huyện Trường Sa, bỗng nhiên trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý của bất kỳ ai đặt chân lên đảo. Sữa, quần áo và đủ các món quà khác chứa đầy ân tình từ đất liền, trĩu nặng trên tay bố mẹ bé. Ông bà nội ngoại đều ở TP Nha Trang, nhưng Bùi Hoàng Nhã Kỳ đã cùng bố mẹ và anh trai Bùi Hoàng Minh Quân chọn Sinh Tồn làm nơi gieo mầm sống.

Từ ngày bé Nhã Kỳ ra đời, chị Trần Thị Nữ chỉ ở nhà trông con và cơm nước cho chồng sớm hôm đi biển: “Cá ở Sinh Tồn thì nhiều vô kể, không cần dụng công lắm cũng có thể đánh bắt được hàng ngày. Tất nhiên, trừ mùa biển động. Biển mà nổi cơn trái gió trở trời, chỉ có nước cửa đóng then cài ngồi trong nhà hóng ra thôi”, anh Bùi Đình Khải hào hứng bắt chuyện.

Rau xanh Khải đã có thể tự trồng, đủ cả mùa nào thức ấy. Nước ngọt đành lòng chắt chiu dè sẻn, nếu thiếu thốn quá sẽ được các chú bộ đội sẻ chia, thứ mà gia đình Khải cần kíp nhất bây giờ chính là sữa cho Nhã Kỳ. Nhã Kỳ có vẻ hơi thiếu cân so với định mức thông thường, bởi khi sinh, mẹ bé không được khỏe. Kinh tế gia đình đã ổn thỏa, tiền bạc không còn phải tùng tiệm, giật gấu vá vai, nhưng quãng cách ngăn hàng trăm hải lý giữa Sinh Tồn với đất liền vẫn khiến bé Nhã Kỳ phần nào thiệt thòi hơn so với chúng bạn cùng trang lứa.

Khác với vẻ rắn rỏi sạm nắng thường có ở dân biển, cả hai vợ chồng anh Bùi Đình Khải đều khá mỏng manh, trắng trẻo. Nhưng họ đã trải qua nhiều mùa giông bão, bám đảo, bám biển, trụ vững nơi muôn trùng sóng vỗ, an cư, lập nghiệp, để nối tiếp nhau sinh sôi nẩy nở đời đời trên vùng biển quê hương.

Các em bé vui chơi tại thị trấn Trường Sa, tháng 4/2010.

Tháng tư, mùa sóng yên biển lặng nhất trong năm, câu chuyện về giây phút chào đời của bé Hồ Song Tất Minh tại xã Song Tử Tây được không ít cư dân khắp huyện Trường Sa kể lại, níu chân bao người. Thiếu vài ngày nữa, Tất Minh  tròn một năm tuổi. Ngày Tất Minh ra đời, cả Song Tử Tây nín thở chờ đón. Vừa lĩnh nhiệm vụ Bệnh xá trưởng Bệnh xá Song Tử Tây chưa đầy tháng, bác sỹ Mai An Giang “bập” ngay vào ca khó.

Ở Viện 108, Thượng úy Mai An Giang đảm trách chuyên môn tại Khoa Phẫu thuật lồng ngực. Nhưng ra tới Trường Sa, ê kíp bác sỹ của những bệnh viện đầu ngành trong Quân đội như 108, 103, 175 luôn phải độc lập tác chiến với mọi tai ách, tật bệnh, kể cả… đỡ đẻ. Thăm khám cho chị Trương Thị Liền, thấy sản phụ khỏe mạnh, bác sỹ Mai An Giang khá yên tâm. Nhưng để trù liệu cho tất cả những tình huống bất thường, bác sỹ Giang quyết định tiến hành tập sự trước. Một quân y sỹ được chỉ định vào vai sản phụ, nằm… y như thật trên bàn.

Tất cả các thao tác chào đón em bé ra đời được diễn tập chi tiết, tỉ mẩn và khá ân cần. Mọi toan tính đều không thừa, 12h5′ ngày 16/5/2009, bé Hồ Song Tất Minh oe oe cất những tiếng khóc đầu tiên, ngay khi biển đang gầm gào sóng, trong tiếng cười và những cái siết tay hoan hỉ của bao người. Chưa đầy tuổi, nhưng Tất Minh đã cứng cáp, bụ bẫm. Xòe đôi bàn tay nhỏ xíu vẫy chào mọi người đang bịn rịn trở về đất liền, cô bé không thôi toét miệng cười, mặc cho những bóng nắng đua nhau nhảy nhót trên khuôn mặt trẻ thơ vô ưu, không phiền muộn.

Những đứa trẻ sinh ra và lớn lên trên huyện đảo Trường Sa, lớp cây non đang bén rễ, gắn sâu kết bền với vùng đất khô cằn, thừa nắng gió, thiếu nước ngọt, như những mầm xanh chứa chan sức sống, cùng với cha mẹ và bao lớp người đang sống, đảm trách sứ mệnh thiêng liêng: khẳng định và bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc thân yêu

Ngô Hương Sen

Những em bé ở Trường Sa

Giữa hàng lá tra hình trái tim xanh mướt, một nhóm trẻ con đang hồn nhiên chơi đùa. Tiếng cười trong trẻo của chúng làm dịu đi cái nắng gay gắt nơi thị trấn miền biển.

Bé Xi rất được các chú bộ đội cưng chiều – Ảnh: B.T

Nguyễn Thị My Sen, 7 tuổi, bụ bẫm, có khuôn mặt tròn và đôi môi đỏ như son. Sen là con gái đầu lòng của vợ chồng anh Nguyễn Xuân Yên và chị Trần Thị Hoa. Sen trầm tính, hơi nhút nhát nhưng sống rất tình cảm. Khi tàu HQ 957 cập đảo Trường Sa Lớn, tất cả cán bộ chiến sĩ và người dân đứng thành hàng dài vẫy tay chào đón. Sen xúng xính trong bộ đầm hoa dài và chiếc nón lá nhỏ xinh. Lúc mọi người cúi xuống nắm lấy tay thì Sen lại rụt rè nép hẳn vào người mẹ.

Thế nhưng khi mọi người tản ra, Sen chạy theo khều tay tôi rồi đưa ra một bọc trái cây, màu như quả nho chín và lớn gần bằng trái sim, miệng lí nhí: “Cô ăn không, ngon lắm!”. Như sợ người khác không tin lời mình nên vừa nói Sen vừa bỏ một trái vào miệng nhai. Chúng tôi thò tay bốc một trái bỏ vào miệng. Ôi chao, ngon! Nó vừa có vị ngọt, vừa có vị chua lại hơi chan chát và mùi rất thơm. Nhả hạt ra khỏi miệng từ lâu mà mùi vị của nó vẫn thấm nơi đầu lưỡi. Thấy chúng tôi có vẻ thích thú, Sen nhoẻn miệng cười: “Trái tra đó. Tí con dẫn cô đi hái”. Trái tra ở Trường Sa được sánh ngang hàng với trái nho ở đất liền. Vì thế đây là món khoái khẩu không chỉ của lũ trẻ mà cả những người lớn cũng rất thích ăn.

Vợ chồng anh Nguyễn Xuân Yên làm nghề đánh cá nên Yên và Hoa rất yêu biển, yêu những bờ cát dài mịn màng mà họ đã hò hẹn suốt mấy mùa trăng. Vì thế, khi sinh con gái đầu lòng, họ quyết định đặt tên là Sen (sand), trong tiếng Anh có nghĩa là cát. Hai năm sau, vợ chồng Hoa sinh thêm một bé trai và đặt tên là Xi (sea), có nghĩa là biển. Họ mong muốn con gái mình dịu dàng và mềm mại như cát còn con trai thì mạnh mẽ và kiêu hùng như chính biển khơi! Khác với Sen, Xi hiếu động và dạn dĩ. Gương mặt Xi cũng tròn và đôi môi thì đỏ chót. Xi được các chú bộ đội cưng chiều và rất mực yêu thương. Xi biết chào theo kiểu nhà binh, biết đi… điều lệnh. Khi các chú bộ đội hô 1, 2, 1, 2 là Xi nghiêm trang, đưa tay ngang trán, người đứng thẳng, mắt nhìn sang hướng bên trái và chân bước đều. Mỗi lần Xi hành động đáng yêu như thế, các chú bộ đội lại giành nhau ẵm Xi vào lòng rồi tung lên khiến cậu bé cười răng rắc.

Đảo Trường Sa Lớn là thủ phủ của quần đảo Trường Sa thuộc huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa. Nhìn từ trên cao, trị trấn Trường Sa đẹp như một thành phố du lịch với những ngôi nhà ngói đỏ, những rặng cây xanh mướt, hàng quạt gió cao ngạo nghễ và xung quanh là bờ biển xanh thẳm và nãi cát trắng dài mềm mại. Người dân ở đây sinh sống bằng nghề đi biển và chăn nuôi gia súc. Trẻ con ở đây ngày ngày đến lớp chẳng khác gì những đứa trẻ ở đất liền. Nhưng điều đặc biệt là chúng rất rắn rỏi, khỏe mạnh và dạn dĩ.

Bé My 10 tuổi, cao lêu nghêu, tóc dài và lúc nào cũng thích thắt hai bím. My luôn được “tín nhiệm” làm người đứng đầu trong các trò chơi hay những lúc giao lưu với khách đến thăm đảo. Qua những lần như thế, My luôn thể hiện là một cô bé mạnh mẽ, cương quyết. Còn bé Đức, bé Tài thì trông hiền lành, thư sinh và mọt sách. Lúc nào cũng thấy hai cậu kè kè cuốn truyện tranh bên mình. Đọc hết lại thấy hai cậu đổi sách cho nhau, rất cặm cụi, chăm chỉ…

Những đứa trẻ sinh ra và lớn lên trên huyện đảo Trường Sa như lớp cây non đang bén rễ. Tuy cuộc sống nơi đầu sóng ngọn gió đầy khắc nghiệt nhưng thật kỳ lạ, càng khó khăn, sức sống ở chúng càng mãnh liệt. Chúng sẽ cùng cha mẹ và bao thế hệ đang sinh sống trên đảo đảm trách một sứ mệnh thiêng liêng: khẳng định và bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc thân yêu.

Bảo Thiên